Müşahidə Şurası sədrinin müraciəti İdarə Heyəti sədrinin müraciəti



Yüklə 4,76 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə4/12
tarix20.09.2018
ölçüsü4,76 Mb.
#69427
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12

Gümüş abbası, təngə və 

dirhəmlər

Səfəvilər sülaləsi dövründə ilk dəfə buraxılan abbası (1), 1717-1731-ci illər. Cəlarilər 

dövlətində zərb olunan dirhəm (2), 1375-1382 illər. Qaraqoyunlu dövləti tərəfindən 

buraxılan tenqələr (3,4), 1437-1467-ci illər.

1

2



3

4



21

20

Azərbaycan bank sektoru 2011-ci ildə



Bank sektorunun ötən ildə nümayuiş etdirdiyi inkişaf 

maliyyə təsisatlarının vasitəçilik funksiyasının 

daha da dərinləşməsinə dəlalət edir. 2011-ci il 

ərzində ölkə banklarının aktivləri 7% artmış, məcmu 

kredit portfelləri isə əvvəlki ilin göstəricilərini 8% 

üstələmişdir. Bankların kapital mövqeyi güclənmiş, 

bank sisteminə etimad əhəmiyyətli dərəcədə 

artmışdır. Təsadüfi deyil ki, 2011-ci ildə qeyri-neft 

ÜDM-nə nisbətdə bank aktivləri 64,9%, iqtisadiyyata 

kreditlər 44,1%, əhalinin əmanətləri isə 18,7% 

təşkil etmişdir. İlin yekunlarına görə “Unibank” daxil 

olmaqla ən iri bankların (aktivlərin həcminə görə ilk 

5 bank) sistem üzrə məcmu aktivlərdə payı 57% 

bərabər olmuşdur. Belə sistem əhəmiyyətli maliyyə 

təsisatlarının bankların iqtisadiyyata məcmu kredit 

qoyuluşlarındakı payı 56,5% təşkil edib.

Bu zaman Azərbaycan bankları daxili institusional 

potensiallarını artırmış, korporativ idarəetmə 

standartlarının tətbiqini gücləndirmiş, insan və 

müasir texnologiyalara investisiyalarını əhəmiyyətli 

dərəcədə genişləndirmişlər. Nəticədə 2011-ci ildə 

bankların xarici investorlar üçün cəlbediciliyi daha 

da artmışdır. İl ərzində xarici kapitallı bankların sayı 

22-dən 23-ə yüksəlmiş, bank sektoruna xarici kapital 

investisiyalarının həcmi 20,8% artaraq 296 mln. AZN-

nə çatmışdır.

Bankların xarici maliyyə bazarlarında fəallaşması 

və nüfuzunun artması beynəlxalq reytinqlərdən də 

görünür. Hazırda Azərbaycanda 11 bank beynəlxalq 

reytinqə malikdir və inkişaf etmiş ölkələrin bir çox 

banklarında reytinqlərin aşağı salınması fonunda onlar 

reytinq səviyyələrini qoruyub saxlamaqla bərabər, 

bəzi hallarda artıra bilmişlər.

İqtisadiyyatın maliyyə xidmətlərinə tələbatının 

ödənilməsi, maliyyə xidmətlərinə çıxış imkanlarının 

artırılması məqsədi ilə bankların filial şəbəkəsi 

genişlənmişdir. 2011-ci ildə bankların 26 yeni filialı 

və 46 yeni şöbələri açılmış. Onların 49,2% regionlarda 

fəaliyyət göstərir. Bank infrastrukturunun coğrafi 

şəbəkəsinin genişlənməsi iqtisadi agentlərin, xüsusilə 

də əhalinin bank xidmətlərinə çıxış imkanlarını 

genişləndirmişdir. Hazırda ölkə ərazisinin hər 1000 

m2-ə 12,5 (ilin əvvəlində 11,3) və 100.000 nəfər 

yetkinlik yaşına çatmış əhaliyə isə 17,4 (ilin əvvəlində 

16,1) bank və onların struktur bölmələri maliyyə 

xidməti göstərir.

Bank sisteminin öhdəlikləri

Hesabat ilində bank sisteminin resurs bazası daha 

dayanıqlı mənbələr hesabına möhkəmlənib. İl ərzində 

ölkə banklarının öhdəlikləri 1662 mln. manat və ya 

16,3% artmış və nəticədə 11 831,7 mln. manat təşkil 

edib. Bankların resurs bazasının formalaşmasında 

hüquqi (qeyri-maliyyə təşkilatları) və fiziki şəxslərdən 

cəlb olunan əmanətlərin payı yüksək olmuşdur. 

İqtisadi subyektlərin bank sisteminə etimadının 

təzahürü olaraq, əmanət və depozitlərin yüksək artımı 

qeydə alınıb və bu artım daha çox fərdi əmanətlərin 

müsbət dinamikası ilə bağlıdır.

Bankların daxili mənbələr hesabına formalaşan 

ümumi depozit bazası (maliyyə təşkilatları istisna 

olmaqla) 1478,4 mln. manat (27,1%) artaraq 6927,4 

mln. manat təşkil etmişdir. İlin sonuna depozit və 

əmanətlərin cəmi öhdəliklərin strukturunda payı 

58,5%, cəmi resurs bazasında isə 48,6% olmuşdur 

2011-ci ildə fiziki şəxslərin əmanətləri 36% artaraq 

ilin sonuna 4119,8 mln. manata çatmış, halbu ki 

2010- cu ildə artım tempi 29,8% olmuşdur. Eyni 

zamanda hüquqi şəxslərin depozitləri (dövlət 

idarəetmə orqanları daxil olmaqla) 16,1% artaraq 

2807,6 mln. manat təşkil etmişdir. İl ərzində əhali 

əmanətlərinin bankların öhdəliklərində payı 29,8%-

dən 34,8%-dək artıb.

Depozit bazasının mütləq artımı ilə yanaşı onun 

keyfiyyətində də müsbət dəyişikliklər baş verib. İlk 

növbədə əhali əmanətlərinin strukturunda müddətli 

əmanətlərin payı yüksəlib. Cari hesablarda fərdi 

əmanətlər 269,7 mln. manat artdığı halda, müddətli 

əmanətlər 820,4 mln. manat artmışdır. Depozitlərin 

müddət strukturunun yaxşılaşması ilə yanaşı onun 

valyuta strukturunda da müsbət meyllər müşahidə 

olunur. Belə ki, fiziki şəxslərin milli valyutada aşdıqları 

əmanətlər il ərzində 62% artmış, ümumi əmanətlərdə 

Azərbaycan manatında olan depozitlərin payı 

isə ilin sonuna 55% çatıb. Maraqlıdır ki, əmanətçi 

strukturunda ciddi dəyişikliklər baş verməmiş, rezident 

fiziki şəxslərin əmanətlərinin ümumi həcmdə payı 

91%, qeyri-rezident əmanətçilərin payı isə 9% təşkil 

etmişdir.

2011-ci ildə banklar tərəfindən maliyyə 

institutlarından cəlb edilən vəsaitlərin həcmi 3,7 mlrd. 

manat təşkil edib və ümumi bank öhdəliklərində 31% 

bərabər olub. Bu zaman qeyri-rezidentlərdən cəlb 

edilən müddətli resursların xalis artımı yalnız 0,5% 

olduğu halda, müddətli xarici borcların məcmu həcmi 

1,86 mlrd. AZN təşkil edib. Müddətli xarici borclarının 

ümumi bank öhdəliklərindəki payı 15,7% enib. 

Ümumilikdə isə, son 3 ildə özəl bankların xarici borcu 

41% azalaraq 640 mln. AZN qədər enmişdir.

Aktivlərin həcmi və strukturu

Hesabat ilində banklar tərəfindən nümayiş etdirilən 

fəallıq və milli iqtisadiyyata dəstək, birbaşa olaraq 

onların aktivlərinin həcminə və strukturuna müsbət 

təsir edib. 2011-ci ildə bank sektorunun aktivləri 

968,0 mln. manat və ya 7,3% artaraq 14 259,2 mln. 

manata çatmışdır. Müqayisə üçün 2010-cu ildə bank 

aktivlərinin artımı 5,8% olmuşdur. Bank kreditləri 727 

mln. manat və ya 8,1% artaraq 1 yanvar 2012-ci il 

tarixinə 9698,8 mln. manat səviyyəsinə çatmışdır. 

Kreditlərin (xalis) aktivlərdə xüsusi çəkisi 68 % təşkil 

etmişdir. Ən əsası isə uzunmüddətli kreditlərin həcmi 

4,4% artaraq ilin sonuna 6834,4 mln. AZN təşkil 

etmişdir. 2011-ci ilin sonuna bankların məcmu kredit 

portfelində uzunmüddətli kreditlərin xüsusi çəkisi 

71% təşkil edib.

İl ərzində kreditlərin valyuta strukturunda da müsbət 

dəyişiklik müşahidə olunub. Məzənnə sabitliyinin 

qorunub saxlanılması milli valyutada olan kreditlərin 

8,7% artmasına və məcmu kredit portfelinin artımının 

başlıca mənbəyinə çevrilməsinə gətirib. Hesabat ilinin 

sonuna milli valyutada olan kreditlərin məcmu kredit 

portfelindəki payı 65% qədər artıb.

Bankların kredit portfelinin strukturunda ev 

təsərrüfatlarına, ticarət və xidmət sektoru tərəfindən 

cəlb olunan kreditlərin payı mühüm yer tutur. 

Kreditlər üzrə ən yüksək artım tempi inşaat və əmlak 

sektorlarına (32,5%), ticarət və xidmət sahələrində 

(29,2%), ev təsərrüfatlarına (21,9%), kənd təsərrüfatı 

və emala (5%) verilən kreditlərdə müşahidə olunub. Ev 

təsərrüfatlarına ayrılan kreditlər ilin sonuna 3085,2 

mln. manat təşkil etdiyi zaman, onların bankların 

ümumi kredit portfelindəki xüsusi çəkisi 28,2%-dən 

31,8%-zə qədər artıb. Qeyd etmək lazımdır ki, il 

ərzində ipoteka kreditləşmənin həcmi 43,4% artaraq 

575,8 mln. AZN və ya cəmi kreditlərin 4,4%-ni təşkil 

edib.

Vaxtı keçmiş kreditlərin məcmu kredit portfelində payı 



ilin sonuna 6,4%, qeyri-standart kreditlərin payı isə 

8,5% təşkil etmişdir.

Bank aktivlərinin strukturunda qiymətli kağızlara 

investisiyaların payı 8,8% bərabər olub. Bu 

yatırmaların həcmi isə il ərzində 35,5% artaraq 1356,4 

mln. AZN çatıb. Qiymətli kağız portfelinin strukturunda 

da müsbət dəyişikliklər müşahidə olunub. Əgər 

2010-cu ildə qiymətli kağızlarda korporativ qiymətli 

kağızların payı 66,5% (666 mln. manat) olmuşdursa, 

2011-ci ilin sonunda həmin göstərici artıq 70,8% 

(959,8 mln.manat) təşkil etmişdir. Dövlət Qiymətli 

Kağızlarına investisiya 18 % artmış və 2011-ci ilin 

sonuna 394,6 mln. manata təşkil etmişdir.

Maraqlıdır ki, kreditlərin artımı şəraitində likvid 

aktivlərin cəmi aktivlərə nisbəti il ərzində 14-19% 

diapazonunda olmuşdur. Banklar tərəfindən aktiv 

Unibank

2011-ci il



2010-cu il

Digər banklar

2010 - 2011-ci illərdə

bank aktivlərinin artım tempi

2011-ci illdə

banklarda qeyd olunan müştəri artımı

Unibank - 55 486

Digər banklar - 272 235

0

5

10



15

20

25





Yüklə 4,76 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.genderi.org 2023
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə