PoziTİVİzm nediR



Yüklə 153,18 Kb.
səhifə2/6
tarix01.11.2017
ölçüsü153,18 Kb.
#7877
1   2   3   4   5   6

KLASİK FİZİĞİN TEMELLERİ


Newton’un Birinci Hareket Yasası: “Eğer bir cismin üzerine herhangi bir kuvvet etkide bulunmuyorsa cismin hızı değişmez, yani cisim pozitif ya da negatif anlamda ivmelenmez. Burada önemli olan cismin üzerine etkide bulunan net kuvvettir. Cismi bir çok kuvvetler etkileyebilir, ama bunların toplamı önemlidir. Eğer toplam kuvvet sıfırsa, cisim mevcut hareketini, konumunu değiştirmez.”3
İkinci Yasa: “Bir cisim üzerine uygulanan net kuvvet, o cismin kütlesiyle, bu kuvvetten dolayı cismin kazandığı ivmenin çarpımına eşittir (K=m.a). Kütle (m), cisimlerin sahip oldukları yoğunlaşmış madde-enerji kapasitesidir ve bu sabittir. Bir dış kuvvet uygulandığı zaman cisim ivmelenirken (a) bu kütlenin varlığı da ortaya çıkar, anlaşılır. Cismin dış kuvvete karşı atalet direncidir kütlesi.”
Ve Newton’un Üçüncü Yasası: “Eğer iki cisim etkileşiyorlarsa, bunların birbirleri üzerine uyguladıkları net kuvvet aynı büyüklüktedir ve zıt yönlüdür (Ka=Kb)”4.
Dikkat ederseniz, her durumda, bir etkileyen “dış kuvvet”, bir de “objektif bir gerçeklik” olarak ondan “bağımsız” “etkilenen nesne” vardır burada!.
İşte size üç sihirli anahtar! Hangi kapıyı isterseniz onu açabilirdiniz bunlarla! Bütün bir klasik fiziğin özü, doğayı değiştirmeye yönelik bütün o mühendislik faaliyetlerinin özü, esası da bu üç “yasadır” zaten. Bunların uygulandığı zemin ise, her biri “kendinde şeyler” olarak var olan “objektif - mutlak maddi gerçeklikler” dünyasıdır. Yani, gözünüzle gördüğünüz, elinizle tuttuğunuz, varlığı başka nesnelerin varlığına bağlı olmayan nesnelerden oluşan her gün içinde yaşadığımız günlük hayatımızın mekanik dünyası. Var olmak için hiç bir koordinat sistemine (KS) bağımlı olmaya gerek duymayan gerçeklikler ve bunların kendi aralarındaki mekanik ilişkiler.. İşte, klasik fiziğin (ve de tabi onun felsefi varoluş zemini olan pozitivizmin) konusu bundan ibarettir. Klasik bilim, bu türden nesneleri temel alarak, bunlar arasındaki ilişkileri açıklamaya çalışırken, pozitivist felsefe de bu işin ontolojik ve epistemolojik yanını ele alır, onun açıklamasını yaparak onu rasyonel hale getirmeye çalışır..
Evet, KS (buradaki anlamıyla, bir şeyin uzay zaman içindeki konumunun ve hareketinin ancak başka bir şeye göre belirlenebilmesi) ve hareketin izafiliği anlayışı Newton’da, klasik fizikte de vardır. Ama buradaki KS’nin ve “izafiyetin”, varoluşun esasına ilişkin bir anlamı yoktur!. Bu durumda söz konusu olan, “her biri önceden”, “kendiliğinden” varolan şeylerin, ancak daha sonradır ki, biribirlerine göre olan konumlarının ve mekanik hareketlerinin izafiliğidir. Öyle ki, bu anlayış klasik fiziği, kaçınılmaz olarak, “mutlak gerçeklik” anlayışına referans olacak “evrensel - mutlak bir KS ‘nin” kabulüne de götürür. Ki bu da, “boş uzay”dan başka birşey değildir!. Olaylar ve nesneler, daha biribirleriyle ilişkiye geçmeden önce işte bu “boş uzayı” temel alan, evrensel, değişmez bir KS’ne göre, “kendinde şeyler” olarak, “objektif bir realiteye” sahip olurlar!..
Böyle bir şeyin ancak “mutlak bir zaman” anlayışıyla birlikte mümkün olabileceği açıktır (bu zaman anlayışının, pozitivizmin saatsal olarak ölçülebilir “objektif-mutlak gerçeklik” zaman anlayışına uygun olduğuna dikkat ediniz!). Klasik fiziğe göre zaman, “bütün her şeyi kapsayan, her yerde aynı şekilde akan bir süreçtir”. Öyle bir zaman anlayışı düşününüz ki, her nesne, her olay, aynı şekilde işleyen birer saate sahip olsunlar!.. Gerisi kolaydır. Bütün bir klasik fizik, her birisi mutlak uzay zaman içinde “kendinde şey” gerçekler olarak var olan bu türden nesnelerin ve olayların hareketlerini, ilişkilerini incelemekten, bunlar arasındaki yasal düzenlilikleri tesbitten ibarettir. Öyle ki, K=m.a dediniz mi bütün kapılar açılıverir önünüzde! (İşte size pozitivizmin dünyası!..)
Masanın üzerinde yuvarlanan bir bilya düşününüz. Galilei demiş ki, “eğer hiçbir dış kuvvet -örneğin, sürtünme falan- olmasaydı, bu bilya sonsuza kadar düzgün doğrusal bir şekilde hareketine devam ederdi.”.. İşte size, sadece klasik fiziğin değil, bütün bir klasik bilimin de ilk köşe taşı Galile’nin meşhur “Atalet Yasa’sı”. Newton’un Birinci Hareket Yasası’yla aynı aşağı yukarı.
Böyle bir şey mümkün müdür, yani, “bir cismin üzerine etkide bulunan dış kuvvetleri mutlak bir şekilde sıfıra indirgemek” mümkün müdür diye düşünmeyiniz. Klasik bilime göre, pratikte olmasa bile, ilkesel olarak mümkündür bu. Çünkü, her şeyin, her nesnenin “objektif-mutlak” varlığını temel alarak yola çıktığınız için, zaten daha işin başında bunu kabul etmiş oluyorsunuz. Bu türden bir “objektivite”, her türlü dış etkiden bağımsız olarak, “kendiliğinden var olabilme” anlayışını temel alır. Zaten, mutlak bir KS olan “boş uzay”a göre var olma anlayışının çıkış noktası da bu değil midir! “Boş uzay”a göre var olmak demek, dış kuvvetin sıfır olması halinde de varolabilmek-gerçekleşebilmek demektir.5
Bu anlayış bizi, “kapalı bir sistem” olarak var olan bir evren anlayışına kadar götürür6. Dış kuvvetin sıfır olması halinde var olabilme anlayışının sonucu budur.
Böyle bir evrende, değişme, gelişme, yani hareket, bütün bunlar hep lokal gerçekliklerdir. Karşılıklı mekanik yer değiştirmeden öteye gidemezler. “Asıl varoluşla” alakası yoktur bunların!. “Asıl varoluş”? İşte mesele! Kapalı bir sistemde, “mutlak, objektif realiteler” olarak var olan şeylerin, bu “asıl varlıkları”nın kaynağı ne oluyor peki? Burada “bilim” yerini ya idealizmin o mutlak “idee’si”ne, ya da materyalizmin “onlar zaten ezelden beri vardırlar” anlayışına bırakıyor! İdealizm ve materyalizm nasıl da metafizik bir çıkış noktasında birleşiveriyorlar değil mi! Hani iki zıt felsefi anlayıştı bunlar!!..
Pozitivizme gelince, güya feodal - dinsel metafiziğe karşı o daha “gerçekçi” idi, hayatın içinde düşünmeyi temel alan materyalist bir bilgi teorisini-bilimi öne çıkarıyordu! Bırakınız dinsel metafiziği bir yana, elle tutulur, gözle görülür bir yanı olmadığı için “potansiyel gerçeklik” kavramına bile karşı çıkıyordu. Ortada ne varsa, varlığı dolayısız bir şekilde deneysel olarak ispat edilebilen neyse “gerçek” odur diyordu. Ama sonra bir de baktık, “bilim” “bilim” derken iş sonunda öyle bir yere vardı ki, o da, adeta başa dönerek, en başta karşı çıktığı dinsel metafiziğin yerine “kutsal bir bilim” anlayışını oturtuverdi!.Pozitivist bir materyalizmin bu noktada, Tanrının yerine konulan “ezelden beri varolan” metafizik bir “madde” ve onun “bilimi” anlayışıyla idealist felsefeyle bütünleştiğini görüyoruz!. Zaten o andan itibaren de onun her türlü bilimsel gelişmenin karşısına dikilen-statükoyu koruyucu- bir engel haline geldiği görülür!. Bütün bunların ne anlama geldiğini kuantum fiziğinin doğuşuna ilişkin tartışmaları ele alırken göreceğiz..
Klasik fizik ve Newton için, atom fiziği de son derece basittir. Elektron ve proton, son tahlilde, tıpkı iki bilardo topu gibi “objektif-mutlak maddi gerçeklerdir”. Bunların uzay içinde belirli bir konumları, hızları, momentumları vardır. Bir atom, her biri daha önceden mutlak bir gerçeklik olarak var olan bu iki unsurun (yani elektron ve protonun), daha sonra, elektriksel ve manyetik kuvvetlerle etkileşerek biribirlerine bağlanmalarından ibarettir!. Elektronun ve protonun her ikisinin de bir elektriksel yükleri (q) ve buna bağlı olarak da birer elektriksel alanları (E) vardır. Bunlar, bu elektriksel alanları aracılığıyla biribirleri üzerine, adına “Coulomb Kuvveti” denilen, elektrostatik bir kuvvetle etkide bulunurlar (K=E.q). Newton’un Üçüncü Kuvvet Yasası kapsamında, biribirine eşit ve zıt yönlü kuvvetlerdir bunlar. Elektron protonu bir (Ke) kuvvetiyle etkilerken, proton da elektronu buna zıt, fakat eşit bir (Kp) kuvvetiyle etkilemektedir. Ve böylece biribirlerine bağlanırlar.
Elektron ve proton, biribirlerini sadece elektriksel alanlarıyla değil, manyetik alanları (B) aracılığıyla da etkilerler. Ve biribirleri üzerine manyetik bir kuvvetle de (K=Bqv) etkide bulunurlar. (Buradaki v, diğerinin manyetik alanı içinde hareket eden parçacığın hızını, q da elektriksel yükünü gösteriyor). Elektriksel alan ve elektriksel kuvvet, parçacıkları biribirine bağlayan eksen doğrultusunda etkide bulunurken, manyetik kuvvet buna doksan derece dik yönde etkide bulunuyor. Böylece, elektron ve proton biribirlerine elektriksel alanlarıyla bağlanırlarken, manyetik alanları da onların kendi etraflarında ve sistem merkezinin etrafında dönmelerine sebep oluyor. Sistem böyle oluşuyor!.
Ortaya çıkan bu tablo son derece basittir! Sistemi oluşturan unsurların, yani elektron ve protonun, biribirlerine göre gerçekleşen hareketleri özünde klasik “düzgün dairesel” hareketlerdir. Elektron ve proton, elektriksel ve manyetik de olsa, esas itibariyle K=ma’ ya uygun kuvvetlerin etkisi altında, “düzgün dairesel” bir şekilde sistem merkezinin etrafında dönmektedirler. Bunlar, yörüngeleri üzerinde sabit bir hızla hareket ediyor olsalar bile, hız sürekli yön değiştirdiği için, bütün “düzgün dairesel” hareketler gibi, bu da özünde ivmeli bir harekettir!. Çünkü hareket, merkeze doğru çeken bir “merkez çekim kuvvetinin” etkisi altında gerçekleşmektedir. Hızları ve ivmeleri büyüklük olarak değişmese de, bunlar vektörel olarak sürekli yön değiştirmektedir.
Klasik fiziğin atom anlayışıyla, astronomik sistemlerin oluşumu ve hareketlerine ilişkin temel yaklaşımları arasında da pek fazla bir fark yoktur. Bunlar da gene aynı ilkelere göre gerçekleşirler. Aradaki tek fark, atomda elektronlarla protonlar (atom çekirdeği) biribirlerine elektriksel kuvvetlerle bağlanırlarken, örneğin güneş sisteminde, güneşle gezegenlerin biribirlerine adına “gravitasyonal kuvvet” denilen “başka türden bir kuvvetle” bağlanıyor olmalarıdır. Ama bu da gene K=ma’ ya uygun bir “kuvvet” olduğu için, işin özü gene aynıdır. Çünkü, gezegenler de özünde güneş sistemi içinde “düzgün dairesel bir hareket” yapmaktadırlar.
Elinizdeki ipin ucuna bir taş bağlayın ve döndürmeye başlayın. Aynen bunun gibi yani! Olay bu kadar basittir! Taşın yerinde ister bir elektron olsun, ister dünya, hepsi de “düzgün dairesel” (yani ivmeli) bir harekettir bunların. İpe bağlı taş örneğinde kolunuzla uyguladığınız kuvvetin yerine birincisinde elektriksel-manyetik kuvveti, ikincisinde ise, “gravitasyonal çekim kuvvetini” koymuş oluyorsunuz o kadar, aradaki fark bundan ibarettir. “Merkezi bir kuvvetin” etkisi altında ivmeli bir hareket yapan taşın durumu ne ise, elektronun ya da dünyanın durumu da odur! Klasik fiziğin dünyası - özü bundan ibarettir! Ve bütün bunlar, aynı zamanda pozitivizmin dünyasına-pozitivist bilim anlayışına da uygun şeylerdir!..

Yüklə 153,18 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə