Konu: İnsan Hakları



Yüklə 87,19 Kb.
tarix04.11.2017
ölçüsü87,19 Kb.
#8668

İNSAN HAKLARI
İnsan toplu yaşamak zorunda olan sosyal bir varlıktır. Bu itibarla ictimai münasebetleri düzenleyecek bir nizama ihtiyaç vardır. Cemiyeti düzenleyen ve devlet müeyyidesi ile kuvvetlendirilmiş olan kaidelerin bütününe hukuk denir. Hukukun insanlara tanıdığı menfaate ve salahiyete ise hak denir. Herkese tanınması gereken temel hak ve hürriyetler için de ‘’İnsan Hakları’’ tabiri kullanılmaktadır.

Diyebiliriz ki hak mefhumu, insanlık tarihi kadar uzun bir maziye sahiptir. Çünkü insanın varolduğu yerde hak söz konusudur. İnsan Hakları ile ilgili İslami kavramlar: Hukuku'l-ibad, Hukuku'n-nastır.

Yüce Allah insanların eşitliği konusunda;

يَا اَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَاُنْثى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّهِ اَتْقيكُمْ اِنَّ اللّهَ عَليمٌ خَبيرٌ

‘’Ey insanlar! Biz sizi bir erkek ile bir dişiden yarattık. Birbirinizi tanıyabilmeniz için sizi milletlere ve kabilelere ayırdık. Allah katında en değerliniz en müttaki olanınızdır.’’1 buyurmaktadır.

Bu ayette insanların aynı kökten geldiğini, Hz. Adem ile Hz. Havva’nın çocukları olduğunu, dolayısı ile doğuştan gelen bir üstünlüğün ve imtiyazın hiç kimse için söz konusu olamayacağını; insanların doğuştan eşit haklara sahip olduklarını Allah’a yakın olmak için nesebinin, içinde yaşadığı yer ve cemiyetin değil, Allah’ın koyduğu esasların geçerli olduğunu açıkça görmekteyiz. Buna göre ırk, renk, vücut yapısı, makam, mal gibi ferdin iradesine bağlı olmayan hususlar üstünlük ölçüsü ve övünç vesilesi olamaz.

Bu tavır şeytani bir tavırdır. Allah, (şeytana)"Sana emrettiğim halde, seni secdeden alıkoyan nedir?" dediğinde, "Beni ateşten onu çamurdan yarattın, ben ondan üstünüm"2 cevabını vermiştir. Veda Hutbesi’nde üstünlük ölçütü şöyle dile getiriliyor: ‘’Ey insanlar! Rabbiniz birdir. Dikkat edin, hiçbir Arap’ın Arap olmayana, Arap olmayanın Arap’a, hiçbir beyazın zenciye, zencinin de beyaza takvadan başka bir şeyle üstünlüğü yoktur. Şüphesiz Allah katında en değerliniz O’na karşı gelmekten en çok sakınanınızdır.’’3

Peygamberimizin insanların eşitliği hususundaki hassasiyeti şu olayda açık seçik görülmektedir: Bir gün Ebu Zer, Bilal-i Habeşi’ye kızmış ve haddi aşarak ‘’siyah kadının oğlu’’ diye hakaret etmişti. Bilal onu Rasul-ü Ekrem’e şikayet etti. Hz. Peygamber (s.a.v) Ebu Zerr’e dedi ki: ‘’Onu anasının zenci olmasıyla mı ayıpladın? Sende hala cahiliyet kokusu var. Bak, sen takva ile daha üstün olmadığın takdirde, beyaz veya siyah derililerden daha hayırlı değilsin.’’ Ebu Zer hata ettiğini anladı ve tevbe etti. Fakat bu kuru bir tevbe değildi. Yüzünü yere koydu: ’’Vallahi ya Rasulallah, Bilal ayağı ile yanağıma basmadıkça yüzümü yerden kaldırmam’’ dedi ve ısrar etti. Nihayet Bilal Ebu Zerr’in yanağına bastı ve helalleştiler.4

Muhterem Mü’minler!

İslam’a göre ‘’ırk, renk, makam, zenginlik, akrabalık ve dostluk ve hatta inanç farklarına bakılmaksızın herkes kanun önünde eşittir; aynı kanun bütün Müslümanlara ve bazı istisnalarıyla birlikte gayr-ı müslimlere tatbik edilir.5

فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ قَبْلَكُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ فِيهِمْ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمْ الضَّعِيفُ أَقَامُوا عَلَيْهِ الْحَدَّ وَايْمُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَا

Mahzum kabilesinden hırsızlık eden Fatıma bintü Esved adlı itibarlı bir kadına ceza tatbiki Kureyş’in ağırına gidiyordu. Bu cezayı affetmesi için Hz. Peygamber’e çok sevdiği Üsame b. Zeyd’i şefaatçi olarak gönderdiler. Hz. Peygamber iltiması kabul etmedi. Kalktı ve şunları söyledi: ‘’Sizden öncekilerin mahvolmalarının sebebi şudur: İçlerinden şerefli bir kimse çalınca onu bırakır, zayıf birisi çalınca onu cezalandırırlardı. Allah’a yemin ederim ki Muhammed’in kızı Fatıma bile hırsızlık yapsa elini keserdim.6

Ayrımcılık bir toplumun temeline konan dinamit gibidir. Patladığı zaman toplum çöker. Ancak insanlar çeşitli vesilelerle hemşehrilik, meslektaşlık, aynı soydan olmak, aynı takımı tutmak v.s- körü körüne tarafgirlik yapmak suretiyle bu ölümcül hatayı işlerler. Cenab-ı Hak cümlemizi bu tür cehalet örneklerinden korusun. (Amin)

Rabbimiz bizleri:

يَااَيُّهَا الَّذينَ امَنُوا كُونُوا قَوَّامينَ لِلّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ وَلَايَجْرِمَنَّكُمْ شَنَانُ قَوْمٍ عَلى اَلَّا تَعْدِلُوا اِعْدِلُوا هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوى

‘’Ey iman edenler! Allah için adaleti ayakta tutan, doğru şahitler olun. Bir kavme düşmanlığınız sizi asla adaletten ayırmasın. Adil olun, bu, Allah’a karşı gelmekten sakınmaya daha yakındır.7 ayetiyle uyarmaktadır.

Kıymetli Mü’minler!

İslamda adam öldürmek8 hırsızlık yapmak9 zina ve fuhuş yapmak10 İftira11 Gıybet12 İçki13 İkrah14 gibi insanın maddi ve manevi kişiliğine tecavüz niteliği taşıyan tüm eylemler yasaklanmıştır.

Bununla beraber “Allah hakkı, Peygamber hakkı,din kardeşliği hakkı, ana-baba hakkı, evlat hakkı, arkadaşlık hakkı, müslümanın müslüman üzerindeki hakkı, akraba hakkı, komşuluk hakkı, koca hakkı, zevce hakkı, misafir hakkı, yolcu hakkı, mal hakkı, hayvanların hakkı, v.b.” her türlü hakdan bahsedilmiş, bu haklara riayet edilmesini yüce Allah, tüm Müslümanlardan istemiştir. Ayrıca insanın kendi bedeni ve organları üzerindeki haklarından da bahsederek kendine zarar vermeyi ve de intiharı dinimiz yasaklamıştır.

Her insan bütün haklardan ve hürriyetlerden istifade eder. Özetle İslam der ki: ’’vatandaşlar, can, mal, namus himayesi, fikir, vicdan, ibadet, seyahat, toplanma ve kazanç için teşebbüs hürriyeti, sosyal kuruluş ve müesseselerden faydalanma ve yükselmede fırsat eşitliği gibi bütün haklardan -kanunun çizdiği hudud içinde- istifade ederler15 ki bunların en önemlilerinden birisi de yaşama hakkıdır.

Allah’ın verdiği canı almaya kimsenin hakkı yoktur. Rabbimiz:

وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فيهَا وَغَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَاَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظيمًا

‘’Kim bir mü’mini kasden öldürürse cezası, içinde temelli kalacağı cehennemdir. Allah ona gazap etmiş, lanetlemiş ve büyük bir azap hazırlamıştır.’16 buyurmuştur.

Büreyde (r.a) anlatıyor: "Rasulullah (a.s) buyurdular ki:

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صعم) وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَتْلُ مُؤْمِنٍ أَعْظَمُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ زَوَالِ الدُّنْيَا

"Müminin öldürülmesi, Allah katında dünyanın yıkımından daha büyük (bir hâdise)dir."17 Sadece mü’min mi? Rasülullah:

‘’Kim bir zımmiyi kasten ve haksız yere öldürürse o cennetin kokusunu alamaz. Halbuki onun kokusu kırk senelik yoldan duyulur.’’18 demiştir.

İnsanın "Hayat hakkı"na en çok Kur'an-ı Kerim sahip çıkmıştır. Öylesine sahip çıkmıştır ki; Adam öldürme, masum cana kıyma, Kur’an-ı Kerim’de adeta bir insanlık suçu olarak tasvir edilmiştir. İnsanlar bir nefisten yaratıldıkları için19 birine karşı yapılan bir saldırı adeta hepsine yapılmış gibi kabul edilir. Nitekim

مَن قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعاً

Kim, bir cana kıymamış, ya da yeryüzünde bozgunculuk yapmamış olan bir canı öldürürse, sanki bütün insanları öldürmüş gibidir. Kim de onu(n hayâtını kurtarmak sûretiyle) yaşatırsa, bütün insanları yaşatmış gibi olur.20 âyeti bu noktayı işaretlemektedir.

Peygamberimiz veda hutbesinde: Ey insanlar! Kanlarınız (hayatınız), mallarınız, haysiyet ve şerefleriniz, Rabbinizle buluşacağınız (güne) kadar, bu mahalde (Mekke), bu ay da (Zilhicce) bu günün kutsallığı gibi kutsal ve saygındır. Cahiliyye devrinin kan davaları kaldırılmıştır: kaldıracağım ilk kan davası yeğenim Âmir İbn Rebia İbn el-Hâris İbn Abdulmuttalib’in kan davâsıdır.

Birçok ayette Allah’ın saygın kıldığı canı katletmeyin21 denilerek canın saygınlığı dile getirilerek masum cana kıyma şiddetle yasaklanmakta ve bir can karşılığı olmaksızın birini öldürmenin akıl ve fıtrata aykırı bir iş olduğu ifade edilmektedir.22 Bu ayetler ve özellikle bir mümini kasten öldürmenin cezasının cehennemde sürekli kalış olduğunu belirten ayet cana kıymanın İslâm dininde ne büyük bir günah olduğunu da göstermektedir.

İnsan hayatına en büyük değeri veren İslam, intiharı, yani sebep ne olursa olsun kendi iradesiyle hayatına son vermeyi de kesinlikle haram kılıyor, büyük günahlardan sayıyor. İşte ayet-i kerime:

يَا اَيُّهَا الَّذينَ امَنُوا لَا تَاْكُلُوا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّا اَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ وَلَا تَقْتُلُوا اَنْفُسَكُمْ اِنَّ اللّهَ كَانَ بِكُمْ رَحيمًا

"Ey İman edenler! Karşılıklı rıza olmaksızın mallarınızı aranızda batıl yollarla yemeyiniz. Kendi canlarınıza kıymayınız. Muhakkak Allah size karşı çok merhametlidir."23

Keza İslam, düello tabir edilen iki kişinin birbirini öldürme teşebbüslerini de asla tasvip etmemiştir: Peygamberimiz (sav):

‘’İki müslüman birbirine silah çekerlerse cehennemin kenarındalar demektir. Birisi diğerini öldürdüğü takdirde cehenneme her ikisi birden girerler.’’24 demektedir.

Değerli Cemaat!

Mülkiyet hakkı ve malla ilgili olarak peygamberimiz: Emânet olarak eli altında bir şey bulunduran kişi, onu sahibine iâde etmelidir.

Bundan böyle cahiliyye döneminde ödünçler üzerinden alınan fâiz kaldırılmıştır; şu kadar var ki, ödünç olarak verdiğiniz sermayeleriniz sizindir. Ne zulmedecek ve ne de zulme uğrayacaksınız. Allah, fâizin kaldırılmasına hükmetmiştir. Kaldıracağım ilk fâiz, amcam Abbas İbn Abdülmüttalib’in ribâsıdır.

Hürriyet, varken kıymeti tam anlaşılamayan temel bir haktır. İnsan için hür olmak asıldır. Dinimiz başkalarının hak ve hürriyetlerine tecavüz etmemek kaydıyla insanlara din ve dünya işlerinde hür iradesiyle serbest hareket imkanı sağlamış, şahsi hürriyet İslam’da en geniş manasıyla tanınmıştır. Bir kimsenin hayat ve şahsiyetine tecavüz zulümdür.

İnsan haklarından birisi de inanç ve ibadet hürriyetidir. Herkes kendi iradesiyle dinini seçer ve yaşar. Kimse, din seçmeye veya değiştirmeye zorlanamaz. Bu konudaki usul şöyledir:

اُدْعُ اِلى سَبيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتى هِىَ اَحْسَنُ

‘’Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel öğütle çağır, onlara karşı en güzel metodlarla mücadele et.25

لَااِكْرَاهَ فِى الدّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَىِّ

‘’Dinde zorlama yoktur; artık doğru eğriden ayrılmıştır.’’ 26

وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَامَنَ مَنْ فِى الْاَرْضِ كُلُّهُمْ جَميعًا اَفَاَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتّى يَكُونُوا مُؤْمِنينَ

‘’Ey Muhammed! Eğer Rabbin dileseydi yeryüzünde bulunanların hepsi birden iman ederlerdi. O halde iman etsinler diye insanları sen mi zorlayacaksın?’27

Ancak din seçimindeki bu geniş hürriyetin yanında, din olarak islamı tercih ve kabul etmiş bir kimsenin, onun kesin olarak bütün hükümlerini kabul etme, bunlarla amel etme ve alenen haramları ihlal etmeme zorunluluğu vardır. Bu yasakların çiğnenmesi halinde kötü örnek olmaması ve dinin korunması için bu konuda yetkililerce belli ölçüde cezalandırma ve zorlama yapılabilir.

Bunlardan başka; düşünce ve söz hürriyeti, iş ve meslek hürriyeti, seyahat hürriyeti, mülkiyet hakkı, can, mal, mesken ve özel hayatın dokunulmazlığı, evlenme hakkı, kadın hakları, sosyal güvenlik hakkı gibi akla gelebilecek pek çok konuda islamın söyleyecek sözü, verilecek hakkı vardır. Görüldüğü gibi konu çok detaylı ve bir ders saatini aşacak boyuttadır.

İslami terbiye ile yetişmiş, islamı özümsemiş bir toplumda insan hak ve hürriyetleri ihlal edilemez; çünkü din gününün sahibi’nden korkulur. Her hakkın kıyamet gününde sahibine teslim edileceği, hatta boynuzlu koyundan boynuzsuz koyunun öcünün alınacağı bilinir.28

Kulluk da böyle yapılır, mesela devlet adamlığı da bu şuurla icra edilir.

‘’ Kenar-ı Dicle’de bir kurt aşırsa bir koyunu,

Gelir de adl-i İlahi sorar Ömer’den onu!’’ dedirten bu şuurdur.

Kul Hakkı Helalleşmedikçe Bağışlanmaz:

Hz. Peygamber efendimiz şöyle buyuruyor:

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صعم) قَالَ مَنْ كَانَتْ عِنْدَهُ مَظْلِمَةٌ لِأَخِيهِ فَلْيَتَحَلَّلْهُ مِنْهَا فَإِنَّهُ لَيْسَ ثَمَّ دِينَارٌ وَلا دِرْهَمٌ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُؤْخَذَ لِأَخِيهِ مِنْ حَسَنَاتِهِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ أَخِيهِ فَطُرِحَتْ عَلَيْهِ

“Kim bir kimsenin haysiyetine koruması altındaki bir şeye haksızlık etmiş ise ne dinar ne de dirhemin olduğu bir günden önce, onunla helalleşsin (Değilse o gün) sahil ameli varsa yaptığı haksızlık kadar ondan alınır, eğer sevapları yoksa hak sahibinin günahlarından alınıp ona yüklenilir” 29

Rasulullah (sav) bir başka hadislerinde şöyle buyuruyor:

“Müflis kimdir bilir misiniz? Sahabiler: “Bize göre müflis, parası ve malı olmayandır” dediler. Rasulullah şöyle buyurdu: “Ümmetimden müflis o kimsedir ki, kıyamet günü; namaz, oruç ve zekatı ile ve fakat ( bununla beraber) falana hakaret etmiş falana iftira etmiş, falancanın malını yemiş falancanın kanını dökmüş falancayı dövmüş olarak gelir. Dolayısıyla falana onun sevaplarından falancaya yine sonun sevaplarından alınıp verilir. Eğer üzerindeki borç ödenmeden önce sevapları tükenirse zulmetliği o kimselerin günahlarından alınarak ona yüklenir. Sonrada cehenneme atılır.”30

İslam bütün yaratıklara, özellikle en üstün yaratık olan insana şefkat ve merhamet göstermeyi benimsediği içindir ki, bu dini tebliğ etmek üzere gönderilen son peygamber Hz. Muhammed (s.a.v)’i ilk defa tanıyan ve etrafında pervane olanlara bakılınca hemen hepsinin de hakları ellerinden alınmış, toplum içinde hor ve hakir görülen, o zamana göre aşağı tabakanın fertleridir. Bu durum İslam için asla bir zül değildir; aksine insanların vahyin mübarek ışığından uzaklaştıklarında ne kadar despot, gaddar, zalim ve acımasız bir kıyım makinesi haline geldiklerinin en bariz göstergesidir.

Kıymetli Kardeşlerim!

Hz. Peygamber (s.a.v) bile bu hususta ilahi ikaza muhatap olmuştur. İbni Abbas’tan rivayet edilmiştir: Rasulullah (s.a.v) Efendimiz Kureyş’in ileri gelenleriyle konuştuğu bir sırada ki, Rasulullah bunların imana gelmelerini çok istiyordu. Abdullah b. Ümmi Mektum adlı sahabi geldi. Rasulullah (s.a.v) Ümeyye b. Halef ile fısıltı halinde konuşurken Abdullah b. Ümmi Mektum (ama bir kişi olduğundan vaziyeti görmüyordu), Hz. Peygamber’in Kur’an’dan bir şeyler okumasını istedi. ‘’Ey Allah’ın Rasulü! Allah’ın sana öğrettiğinden bana öğret.’’ dedi ve bunu tekrar etti. Rasulullah (s.a.v) ona aldırmadı ama ısrarı sürünce yüzünü buruşturarak döndü. Sözünün kesilmesinden hoşlanmayıp diğerlerine yüzünü çevirdi. Rasulullah konuşmasını bitirip kalkacağı sırada vahiy hali geldi. Gözlerini kapayıp daldı. Ve şu ayetler vahyedildi: “Yüzünü ekşitti ve döndü. Kendisine ama geldi, diye. Ne bilirsin, belki o temizlenecek? Veya öğüt belleyecek de öğüt ona fayda verecek. Ama buna ihtiyaç hissetmeyene gelince; Sen ona yöneliyorsun.’’ 31

Bundan sonra Rasulullah ona ikram eder ve ‘’merhaba, hakkında Rabbimin bana sitem ettiği kişi!’’ der ve ihtiyacını sorardı.32

Dolayısıyla insanı küçük görmek dinimizce kınanmış bir fiildir.

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَخُونُهُ وَلَا يَكْذِبُهُ وَلَا يَخْذُلُهُ كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ عِرْضُهُ وَمَالُهُ وَدَمُهُ التَّقْوَى هَا هُنَا بِحَسْبِ امْرِئٍ مِنْ الشَّرِّ أَنْ يَحْتَقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ

Ebu Hureyre (r.a) den Rasulullah (s.a.v) efendimiz şöyle buyurmuştur: "Müslüman, müslümanın kardeşidir. Ona hıyanet etmez, onu yalanlamaz, onu utandırmaz. Her müslümanın diğer müslümana, ırzı, malı, kanı haramdır. Takva işte buradadır. Bir kimseye, şer olarak, müslüman kardeşini hor görmesi kafidir."33

Şimdi insaf ile düşünürsek, böyle terbiye edilmiş bir ümmet insan hak ve hürriyetlerine tecavüz eder mi? Asla!

Bugün gerek ülkemizde ve gerekse dünyanın birçok ülkesinde "İnsan Hakları Günü" kutlamaları yapılmaktadır. İnsan Hakları Evrensel Beyannâmesi'nin 20. yıldönümü olan 10 Aralık 1968 tarihi de Dünya İnsan Hakları Günü olarak ilân edilmiştir.34 Batılılar, insan haklarını, 19 Haziran 1215 tarihinde İngilizlerin kendileri (soyluları) için kabul ettiği Magna Charta Libertatum (Büyük Hürriyet Akitnâmesi) na kadar götürmektedir. Daha sonra 1789 tarihli Fransız İhtilali ile birlikte insan hakları beyannamesi neşredilmiştir. Nihayet Birleşmiş Milletlerin 1948 yılında hazırladığı İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ile nihaî şeklini almıştır.

Aslında 7 Mart 632 tarihinde irad edilen Veda Hutbesi, insan hakları açısından o kadar önemlidir ve eskidir ki o gün bu gün olmalıdır. Fakat Müslümanlar ellerindeki güçlü argümanlara rağmen “kul hakkı” konusunu dünya çapında yeteri kadar ifade edememişlerdir.


Muhterem Mü’minler!

Dinimiz, insan hakları ihlalini içeren yasakları sadece ahlaki olarak yasaklamakla kalmamış, bunların ihlali insanın yeryüzündeki güvenlik alanını ortadan kaldırdığı için, aynı zamanda hukuki/cezai müeyyidelerle de koruma altına almıştır. Bu nedenledir ki dinimizin insan haklarını korumaya yönelik iki tür yaptırımından söz edilebilir; birincisi, ahlaki öğütlerle, uyarılarla, uhrevi vaad ve vaidlerle insan haklarının korunmasına ilişkin ahlaki bir bilinç oluşturmaya çalıştırması; ikincisi ise, her şeye rağmen insanların haklarını ihlal edecek olanlara yönelik dünyevi cezai müeyyideler koyması.

Halbuki modern insan hakları öğretisi, içeriği bir yana, ne hukuki bir mekanizmaya sahiptir, ne de ahlaki bir temele yaslanmaktadır. Bir temenniler metni olmaktan öte gitmiyor. Bu nedenledir ki insan hakları ihlallerinin önüne geçilememektedir. Bu bağlam da İslami bir insan hakları kuramının belki de en önemli yanı ciddi bir ahlaki temele yaslanması olacaktır.35 İnsan haklarının tek kaynağı ve güvencesi yüce Allah’tır. Bunun için kaynağını vahiyden almayan bir insan hakları kuramı tutarlı ve sağlam olmayacaktır.

Hz. Peygamber (S.A.V.)'a arafatta bu dinin tamamlandığı şu ayet-i kerimeyle müjdelendi :

الْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَرَضِيتُ لَكُمُ اْلاِسْلاَمَ دِينًا

Bugün sizin dininizi kemale erdirdim, üzerinizdeki nimetimi tamamladım ve size din olarak müslümanlığı beğenip seçtim ve ondan razı oldum"36

Cenab-ı Hak kul hakkı ile huzuruna varmaktan cümlemizi korusun. İbadat ve taatımızı kabul eylesin. Geçmişlerimize rahmeti ile muamele eylesin. Dünyamızı mamur, kabir sualimizi meysur, bizleri kendisinden kendisini de bizden razı ve memnun eylesin.

BİLAL GÜNDÜZ

VAİZ


1 (Hucurat, 49/13)

2 Araf, 12

3 (Ahmed ibn Hanbel, Müsned, Mısır 1313, V, 411)

4 (Ahmed ibn Hanbel, el- Müsned, Mısır 1313, V, 158)

5 (H. Karaman, Muk. İsl. Huk. I-III, İst, 1974-1987. I, 112)

6 (Müslim, Hudud 2)

7 (Maide, 5/8)

8 (Maide 5/32 Bakara, 2/84, Furkan, 25/68)

9 (Maide 5/38-39)

10 (En’am 6/151, Araf 7/28 Nisa 4/15,25)

11 (Nisa 44/114 Nur 24/4,23,24)

12 (Hucurat 49/12, Hümeze 104/1)

13 (Bakara 2/219 Maide 5/90-91)

14 (Bakara 2/256 Yunus 10/99, Yusuf; 22/103)

15 (Hayreddin Karaman, Muk. İsl. Huk. I, 72)

16 (Nisa, 4/93

17 [Nesâî, Tahrim 2, (7, 83).]

18 (Ahmed ibn Hanbel, Müsned, II, 186; Nesai, Kasame, 15)

19 (en-Nisâ 4/1, el-En’âm 6/98)

20 (Maide 5/32)

21 (el-En’âm 6/151, el-İsrâ 17/33)

22 (el-Kehf 18/74).

23 (Nisa, 4/29)

24 - Müslim, Fiten, 16

25 (Nahl, 16/125)

26 (Bakara, 2/256)

27 (Yunus, 10/99

28 (Müslim, Birr, 15)

29 (Buhari, Rikak, 6053)

30 (Riyaz’üs Sahilin Tercüme ve şerhi 2.cilt s.48)

31 (Abese, 80/1-6)

32 (M. Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’an Dili, Azim D., C. 8, s. 525)

33 (Tirmizi, Birr, 1850)

34 Yeni Türk Ansiklopedisi, Ötüken Yayını, c. 4; s. 1476, İst.1985.

35 (Mustafa Yıldız, Kuran ve İnsan Hakları, s.78 Ekol y.)

36 (Maide 3)



Yüklə 87,19 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə