İSTEDADLARIN HAZIRLIĞI LABORATORİYASI
layihəsi çərçivəsində keçirilən
Respublika Olimpiadasının sualları
1. (15 bal) İdeal hamar üfüqi səth üzərinə eyni radiuslu, kütlələri uyğun olaraq m1=64 q, m2=32 q, m3=16 q, m4=8 q, m5=4 q olan kürələr bir düzxətt üzərində sükunətdədirlər. Birinci kürə v= 5 m/san sürəti ilə hərəkət etdirilərək ikinci kürə ilə tam elastiki toqquşur və kürələrin toqquşması növbəti kürələrin toqquşmasıyla davam edir. Toqquşmalardan sonra sonuncu kürənin sürəti nəyə bərabər olacaq?
HƏLLİ:
Məsələni həll etmək üçün impulsun və kinetik enerjinin saxlanma qanunlarından istifadə etmək lazımdır. I kürənin toqquşmaya qədər sürətini , toqquşmadan sonra sürətini , II kürənin toqquşmadan sonra sürətini ilə işarə etsək impulsun saxlanma qanunu
kimi yazıla bilinər. Sürətlər eyni düzxət boyunca yönəldiyindən
skalyar ifadəyə keçə bilərik. Kinetik enerjinin saxlanma qanunu
kimi olacaq. (2) və (3)-ü nəzərə alınmaqla
(I)
kimi yazaraq, birinci tənliyi kvadrata yüksəldib, ikincini 2-yə vurub tərəf tərəfə çıxaq
alarıq. Sistemin birinci tənliyində əvəz edərək
Deməli və kütləli kürələrin toqquşmasından sonra II kürə
sürətinə malik olacaq . Eyni qayda ilə
II və III-ün toqquşması
III ilə IV-ün toqquşması
nəhayət, IV ilə V toqquşmasından
alarıq. Deməli sonuncu kürənin sürəti
olacaq.
-
(15 bal) tənliyini ödəyən neçə dənə (x,y,z) sadə ədədlər üçlüyü var?
HƏLLİ:
(x-y)(x2+xy+y2)=z
z-sadə ədəd olduğuna görə vuruqlardan biri 1 olmalıdır.
x-y=1
Bu fərq 1 olduğuna görə,deməli x və y ardıcıl gələn iki ədəddir.İxtiyari ardıcıl gələn iki ədəddən biri cüt olacaq.Cüt ədəd isə sadə ola bilməyəcəyinə görə,bu halda yeganə variant 3 və 2 olur.
X=3 ; Y=2
33-23=27-8=19=Z
(3;2;19) -yeganə həll üçlüyüdür.
3. (15 bal) Cədvəldə verilmiş rabitə enerjilərini istifadə etməklə metanın yanma reaksiyasının entalpiyasını (kC/mol) hesablayın.
CH4(q) + 2O2(q)→CO2(q) + 2H2O(q)
HƏLLİ:
1-cu üsul
Hər hansı bir rabitənin qırılması endotermik (ΔH) əmələ gəlməsi isə ekzotermik (-ΔH) prosesdir. Cədvəldə yalnız rabitələrin qırılma enerjisi verilib.
Qırılan rabitələr
4*(C-H)=4*410=1640
2* (O=O)=2*498=996
Qırılan rabitələrin enerjiləri cəmi: 1640+996=+2636 kC
Əmələ gələn rabitələr
(O=C=O)=-732+(-732)=-1464
2*(H-O-H)=2*(-460+(-460))=-1840
Əmələ gələn rabitələrin enerjiləri cəmi: -1464+(-1840)=-3304 kC
Qırılan və əmələ gələn rabitələrin entalpiyaları cəmi metanın yanma reaksiyasının entalpiyasını verir.
Cavab: +2636 kC+-3304 kC=-668 kC
2-ci üsul
Ragentlərin və məhsulların rabitələrinin qırılma enerjisini aşağıdakı düsturda yerinə qoymaqla hesablamaq mümkündür.
ΔH=ΣΔreagH- ΣΔməhH=2636-3304=-668 kC
Cavab: -668 kC
4. (10 bal) x1x2x3 sadə ədədləri,
x1+x2+x3=68
x1x2+x2x3+x1x3=1121
bərabərliklərini ödəyərsə, x2 neçədir?
A) 7 B) 31 C) 19 D) 23 E) 29
5. (5 bal) A və B şəhərləri arasında rabitə piyada və atlı qasidlər (məktub aparanlar) vasitəsilə yerinə yetirilir. Piyada qasid bu iki şəhər arasında məsafəni 12 saata, atlı qasid isə 6 saata qət edir. Bayram günlərindən birində şəhər ictimaiyyətinin təbrik məktublarını bir-birinə çatdırmaq üçün eyni anda A şəhərindən piyada, B şəhərindən atlı qasid məktublarla yola çıxdı. İki şəhər arası yolda qarşılaşan qasidlər, vaxt itirmədən təbrik məktublarını mübadilə edərək şəhərlərinə geri döndülər. Bayram günündə A şəhərinin B şəhərinə, eləcə də, B şəhərinin A şəhərinə təbrik məktublarının çatdırılmasına neçə saat sərf olundu?
A) A şəhərinin B şəhərinə məktubu 7 saata, B şəhərinin A şəhərinə məktubu 6 saata çatdırıldı
B) A şəhərinin B şəhərinə məktubu 9 saata, B şəhərinin A şəhərinə məktubu 9 saata çatdırıldı
C) A şəhərinin B şəhərinə məktubu 8 saata, B şəhərinin A şəhərinə məktubu 8 saata çatdırıldı
D) A şəhərinin B şəhərinə məktubu 10 saata, B şəhərinin A şəhərinə məktubu 7 saata çatdırıldı
E) A şəhərinin B şəhərinə məktubu 7 saata, B şəhərinin A şəhərinə məktubu 10 saata çatdırıldı
-
(10 bal) Neytron sayı 48 olan bir element atomunun həyəcanlanmamış halda elektron konfiqurasiyası 5s1 ilə bitir. Buna görə aşağıdakılardan hansı yanlışdır?
A) Element atomunun kütlə nömrəsi 85-dir
B) Elektron konfiqurasiyasında p orbitallarının hamısı tam doludur
C) Element atomunun s orbitallarında cəmi 9 elektron vardır
D) Element atomunun ən yüksək oksidləşmə dərəcəsi +1 dir
E) Elementin nüvəsindəki protonların sayı neytronların sayına bərabərdir.
7. (5 bal) 0.01 mol N2Ox birləşməsi 1.08 qramdır. Bu birləşmədə x-i tapın.(Ar(N) =14, Ar(O) =16)
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5
8. (10 bal) Ata qoşulmuş xizəyin qarla örtülmüş səthlə sürtünmə əmsalı µ =0.01 –dir və at boş xizəyi a=0.7 m/san2 təcillə hərəkət etdirən dartı qüvvəsinə malikdir.
Xizəyə, boş haldakı kütləsinin 3 misli miqdarında yük qoyulmuşdursa, atın dartı qüvvəsi yüklü xizəyi hansı təcillə hərəkət etdirəcək? (Sərbəstdüşmə təcilini g=10 m/san2 qəbul edin)
-
0.1 m/san2 B) 0.3 m/san2 C) 0.25 m/san2 D) 0.5 m/san2 E) 0.07 m/san2
9.(5 bal) olarsa ?
A) 200 B) 205 C) 207 D) 199 E) 203
10.(10 bal) a,b,c,d - müsbət həqiqi ədədlərdir cəminin ən kiçik qiyməti neçədir?
A) 2 B) 3 C) 4 D) 1 E)
Dostları ilə paylaş: |