HamiLƏLİYİn biRİNCİ trimestr ağirlaşmalari giRİŞ



Yüklə 321,8 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə5/11
tarix23.09.2017
ölçüsü321,8 Kb.
#1312
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Uşaqsalma  və  ya  spontan  abort  baş  verdikdən sonra yenidən hamilə  qalmağa  cəhd etməzdən 

əvvəl qısa müddət kontrasepsiyadan istifadə tövsiyə edilir. Hamiləliyin pozulmasından sonrakı 

ilk üç ay 

ərzində  baş  vermiş  növbəti hamiləliklərdə  düşük  ehtimalı  daha yüksək olur. Uzun 

müdd

ətlü kontrasepsiya tələb edən (istəyən) xəstələrdə birinci trimestrdə baş vermiş spontan və 



ya  induksiya  olunmuş  abortdan  dərhal  sonra  uşaqlıq  daxilinə  spiralın  yerləşdirilməsi həm 

t

əhlükəsiz, həm də effektivdir (A Kateqoriyası). 



G

ələcəkdə  daha  geniş  yayılma  ehtimalı  olan  yanaşmalardan  biri  də  düşüklərin medikamentoz 

üsul il

ə  tamamlanmasıdır.  Güclü  uterotonik  preparatlara  aid  edilən peroral və  ya vaginal 



mizoprostolun istifad

əsi ilə  bu  yanaşmanın  faydası  bir  neçə  araşdırmada  təsdiq edilmişdir.  Bu 

mövzuda 

əlavə tədqiqatların aparılması lazım ola bilər.  



EKTOPİK HAMİLƏLİK 

Ektopik hamil

əlik uşaqlıqdan kənarda, adətən, uşaqlıq borularında baş verən hamiləlikdir. Bu 

bölm


ədə  əsas diqqət vaginal qanaxma ilə  müşayiət olunan hamiləliyin erkən mərhələsində 

ektopik hamil

əliyin diaqnositikasına yetirilmişdir.  

ABŞ-da ektopik hamiləlik hər 100 hamiləliyin biri və  daha  çoxunda  baş  verir.  Kompleks 

diaqnostika v

ə müalicə üsullarına baxmayaraq, ektopik hamiləlik ana ölümü hallarının ikinci ən 

yayılmış səbəbi olaraq qalır. Bu, həm də sonsuzluq və ya nəsilartırma qabiliyyətinin pozulması 

il

ə  də  nəticələnə  bilər. Ektopik hamiləliyin erkən  diaqnostikası  ciddi  xəstələnmə  hallarının 



qarşısını  almağa  və  fertilliyin  qorunmasına  imkan  verən konservativ müalicə  üsullarının 

t

ətbiqinə imkan verir. Nəsilartırma yaşında olan qadınlara xidmət göstərən tibb işçiləri ektopik 



hamil

əliklə  bağlı  müvafiq  biliyə  malik  olmalı  və  hamiləliyin erkən mərhələlərində  qanaxma 

v

ə/və  ya  ağrı  ilə  müraciət edən  qadınlarda  ektopik  hamiləliyin istisna edilməsini nəzərdən 



keçirm

əlidirlər. 



Etiologiya v

ə patofiziologiya 

Ektopik hamil

əlik  mayalanmış  ziqotanın  uşaqlığa  çatmaması,  əvəzində  isə  başqa  yerlərdə  və 

ad

ətən,  uşaqlıq  borularının  müxtəlif hissələrində  implantasiyası  baş  verir.  Ektopik  hamiləliyin 



risk faktorlarına aşağıdakılar daxildir: 

 



Anamnezd

ə uşaqlıq borularının cərrahi əməliyyatı, o cümlədən boruların bağlanması və/və 

ya bağlanmasından sonra reanastomoz əməliyyatının keçirilməsi, 

 



Anamnezd

ə çanağın iltihab xəstəliyi də daxil olmaqla, uşaqlıq borularının infeksiyası, 

 

Ancaq progestin t



ərkibli həblərin istifadəsi ilə və ya uşaqlıqdaxili spiralla kontrasepsiya, 

 



Qadının ana bətnində olarkən dietilstilbestrolun təsirinə məruz qalma, 

 



Anamnezd

ə əvvəllər ektopik hamiləliyin olması. 

Ektopik hamil

əliklərin böyük bir qismi heç bir risk faktoru olmayan qadınlarda baş verir.  

Ad

ətən, ilk olaraq ektopik hamiləlik uşaqlıq daxili hamiləlikdən fərqlənmir. Xəstədə amenorreya 



qeyd

ə alınır, qadın özünü hamilə hiss edir və hamiləlik testi müsbət olur. Ancaq tədricən uşaqlıq 

borularının  artıq  genişlənməsi və  qan  damarlarının  eroziyası  səbəbindən  hamiləlik  inkişafdan 



qalır.  Bu  zaman  cift  və  sarı  cisim  inkişafdan  qalır  və  hormonların  səviyyəsi  aşağı  düşür.  Sarı 

cisimd


ən ifraz olunan progesteronun təsiri  altında  inkişaf  edən hamiləlik dövrünün 

endometriumu v

ə ya desidua qopmağa başlayır və qanaxma baş verir. Bəzi hallarda desidua bir 

böyük parça kimi qopur. H

əmin  hallarda  plasentanın  ifraz  etdiyi  β-HCG hormonunun 

s

əviyyəsinin artması dayanır və ya aşağı düşməyə başlayır.  



Ektopik hamil

əlik  uşaqlıq  borusunun  divarlarına  və  yaxınlıqda  olan  qan  damarlarına  invaziya 

edir. Bunun n

əticəsində peritondaxili qanaxma baş verə bilər. Qanaxma çox ağır dərəcəli və ya 

t

ədricən artan ola bilər. Ektopik hamiləlik  aşağıdakılarla  nəticələnə  bilər: spontan reqressiya 



(inkişafın dayanması), uşaqlıq borusunda inkişaf edən hamiləliyin abortu, xronik hematomanın 

formalaşması  və  hətta  mayalanmış  yumurtanın  başqa  bir  yerdə  yenidən implantasiya olunaraq 

abdominal hamil

əliyin inkişaf etməsi.  



Əlamət və simptomlar  

Ağrı  və  vaginal  (uşaqlıq  yolu)  qanaxma  ektopik  hamiləliyin  əsas  simptomlarıdır.  Ağrı  demək 

olar  ki,  bütün  hallarda  müşahidə  edilir və  adətən,  qarının  aşağı  nahiyəsində  və  birtərəfli olur. 

Qısa müddətli amenorreyadan sonra qanaxmaya tez-tez rast gəlinir. Kitablarda fiziki müayinədə 

uşaqlıq artımlarında ağrılı kütlənin olduğu qeyd edilsə də, real klinik praktikada bu yalnız 20% 

hallarda qeyd

ə alınır. Bundan əlavə, bu kütlə normal uşaqlıqdaxili hamiləlik hallarında ağrılı sarı 

cisiml


ə (corpus luteum) səhv salına bilər. Nəhayət, hemoperitonit və şokun simptomları inkişaf 

edir. Bunlara g

ərgin, böyümüş qarın, çiyin ağrısı, cul-de-sac və ya Duqlas boşluğunun (cul-de-

sac) uşaqlıq yolunun arxa tağına doğru şişməsi və hipotenziya aid edilir.  



Diaqnoz 

Laboratoriya testl

əri  yardımçı  ola  bilər. Qanda 

β-HCG


  hormonunun s

əviyyəsi  qısa  müddət 

ərzində  artır,  lakin  sonradan  artım  dayanır  və  ya hətta  aşağı  enir.  Ona  görə  də 

β-HCG


-nin 

s

əviyyəsinin silsilə yoxlanması 48 saat ərzində 



β-HCG

-nin iki d

əfə artmadığını nümayiş etdirir. 

Bu, hamil

əliyin inkişafdan qalmasından xəbər versə də, uşaqlıqdaxili hamiləliyin spontan abortu 

il

ə  ektopik hamiləliyi fərqləndirməyə  imkan vermir. Progesteronun səviyyəsinin anormal 



d

ərəcədə  aşağı  olması  da  hamiləliyin  uğursuz  olacağından  xəbər verir, ancaq hamiləliyin 

lokalizasiyasını müəyyən etməyə kömək etmir.  

Diaqnostikada ultras

əs müayinəsi  çox  faydalıdır.  Transabdominal  US  müayinə  ilə 

müqayis


ədə  transvaginal US müayinəsi daha yüksək diaqnostik imkanlara malikdir. 

Ultras


əs müayinəsinin iki mühüm nəticəsi diaqnozu təsdiq edir: 

1.

 



US müayin

əsi ilə  uşaqlıqdaxili  hamiləliyin təsdiq edilməsi ektopik hamiləliyi istisna 

edir (30,000 hamil

əlikdən birində  baş  verən heterotopik hamiləlik  halları  istisna 

olmaqla). 

2.

 



Döl kis

əsi və  ürək döyüntüsü olan embrionun uşaqlıqdankənar lokalizasiyada qeydə 

alınması ektopik hamiləliyi təsdiq edir. 

Qanda 


β-HCGβ

-nin s


əviyyəsi ilə  ultrasəs müayinəsinin nəticələrinin  uzlaşması  mühüm 

diaqnostik 

əhəmiyyətə  malikdir. Qanda 

β-HCG


-nin s

əviyyəsi 1800 mBV/ml ətrafındadırsa, bu 





Yüklə 321,8 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə